سخنراني دكتر روازاده درباره نمك

نمك مانند آب يك ركن از 3 ركن اصلي تشيكل دهندة كرة زمين، جسم انسان و شير مادر است. امروزه دو نوع نمك در دسترس مردم است:

1- نمك موجود در بازار (كلرور سديم)،

2- نمكي كه از گذشتة دور «نمك طعام» خوانده شده و در فرهنگ ايراني و اسلامي ما جايگاه ويژه‌اي داشته است.

از نمك در طول تاريخ همواره به نيكي ياد شده است و اگر امروزه بحث‌هاي ضدّ و نقيضي كه در مورد نمك گفته مي‌شود مرتبط به نوع اوّل، نمك موجود در بازار است.

براساس يك پروژة تحقيقاتي كه بر روي برخي نمك‌ها در «دانشگاه تهران» انجام گرفته است، چنين نتيجه‌گيري مي‌شود كه براساس انجام يك سري تغييرات در ماهيّت نمك، تأثيرات مثبت نمك به علّت دستكاري كاملاً منفي گشته و زيان‌آور مي‌شود. براي مثال همان‌گونه كه مي‌دانيم نمك در طول تاريخ، عامل اُفت فشار بوده است، امّا امروزه بعد از اينكه نمك به نام تصفيه، داخل كارخانه نمك مي‌شود، فشار خون را بالا مي‌برد كه علّت اصلي آن، خارج كردن برخي عناصر بسيار مهم و كليدي در نمك است. برخي موارد اين تحقيق در كتاب همكاران محترم فوق تخصص قلب به نام «بِران والد» ويرايش هشتم، صفحة 1114 چنين آمده است: وجود منيزيم (mg)، كلسيم (Ca) و پتاسيم (k) به اندازة كافي در غذاي مصرفي، عامل كاهش خون به مقدار 6/4 ميلي‌متر جيوه در افراد فشار خوني و مقدار 5/2 ميلي‌متر جيوه در انسان‌هاي عادّي است و مهم‌تـرين اين عناصر منيزيم (mg) است كه مقدار آن در غذاي مصرفي روزانه به حدّي كم است كه قابل ذكر نيست، امّا در نمك طعام به وفور يافت مي‌شود.

رسول خدا(ص) فرمودند: «مَثَل من به اصحابم مانند مَثَل نمك به غذاست. همان طوري كه امّت من» جز به واسطة من اصلاح نمي‌شوند غذا نيز بدون نمك اصلاح نمي‌پذيرد. از ديدگاه رسول خدا(ص) نمك، اصلاح كنندة غذاست و اگر در غذا ريخته نشود، آن غذا صالح نشده و فاسد است. حضرت در حديث ديگري مي‌فرمايند: «هركس قبل و بعد از هرچيز نمك بخورد خداوند سيصد و سي نوع بلا را كه كمترينش جذام است از او برمي‌دارد.»

طبيعت نمك گرم و خشك است (به درجة سوم اوّل و سوم اوّل يا 7+ ، 7-) و عدم مصرف آن سردي و تري را به بدن و خصوصاً مغز حاكم مي‌كند و به دنبال آن علاوه بر بسياري از بيماري‌هاي جسمي كه به دليل سردي و تري به بدن غلبه مي‌كند بيماري‌هاي رواني مثل افسردگي و بي‌انگيزگي را بر فرد مسلّط مي‌كند. طبق آمار در جوامعي كه مصرف نمك در آنها خيلي كم است مثل «ژاپن»، به رغم برخورداري از سطح رفاهي مناسب آمار خودكشي بالاست. نمك از نظر منابع طبّ سنتي، برطرف كنندة بلغم، سودا و صفراست. خشك كننده و دفع كنندة رطوبت و بازكنندة انسداد است. اصلاح كنندة غذاي سرد و نيكو كنندة طعم غذا، سبزي‌ و گوشت است و باعث شفافّيت پوست صورت شده، اشتها‌ آور مي‌باشد

عنصر پتاسيم و منيزيم از عناصر اصلي‌اي هستند كه بدن به آنها احتياج بسيار دارد. در مورد اثرات پتاسيم در بدن مي‌توان موارد زير را بيان كرد:

1. پتاسيم كمك مي‌كند تا غذاي جذب شده به داخل سلول‌هاي بدن برود و مواد زائد از سلول‌ها خارج شود؛ 2. پتاسيم به انتقال پيام عصبي از سلولي به سلول ديگر كمك مي‌كند؛ 3. پتاسيم با كمك سديم، تعادل اسيدي و بازي را برقرار مي‌كند؛ 4. پتاسيم با همكاري فسفر، اكسيژن را به مغز مي‌رساند؛ 5. پتاسيم با همكاري كلسيم رابطة عصب و ماهيچه را تنظيم مي‌كند.

كمبود پتاسيم نيز عامل بروز مشكلات زير در بدن است: سكتة مغزي، مشكلات كلّيه، ناباروري، ضعف عمومي، بالا رفتن فشار خون و بالا رفتن ميزان سديم بدن. كمبود منيزيم نيز مشكلات بسياري در بدن ايجاد مي‌كند از جمله: آسم، بي‌اشتهايي، برخي سردردهاي ميگرني، كندي رشد، تغييرات در نوار قلب، مشكلات نوروموسكولار (ماهيچه‌اي عصبي)، تشنّج، افسردگي، ضعف عضلاني، چوب شدن ماهيچه‌ها، رعشه، سرگيجه و … .

كمبود منگنز (mg) نيز عامل بروز مشكلات زير است: كري، آسم، نرمي غضروفي، اختلال در رشد به علّت سوء تغذيه در غضروف، دررفتگي رباط، بيماري فكّ جابه‌جا شده (tmj)، حركات تكراري غير ارادي، كارپال تونل سيندرم يا به اصطلاح امروزي چسبندگي در ناحية مچ دست‌ها، تشنّج، ناباروري به علّت عدم تخمك‌گذاري در خانم‌ها و عدم ساخت اسپرم در مردها، كاهش قوة باء در هر دو جنس، كوتاه شدن استخوان‌هاي بلند ساق و بازو.

در هر گرم بزاق دهان انسان حدّاقل يكصدهزار ميكروب وجود دارد؛ خصوصاً ميكروب‌هايي كه معده را آزرده مي‌كنند كه مصرف نمك طعام قبل از خوردن هرچيز باعث كاهش اين ميكروب‌ها مي‌شود. همچنين مزمزه كردن نمك قبل از غذا باعث ترشّح بزاق شده، حفرة دهان را براي جويدن و هضم بهتر غذا آماده مي‌كند.

توصيه به مصرف نمك بعد از غذا نيز از معجزات كلام رسول خداست. چهار مزة اصلي غذاها، شوري، تلخي، ترشي و شيريني است. مصرف غذاهاي ترش و شيرين و تلخ به دليل ايجاد تغييرات شيميايي در حفرة دهان و دندان‌ها از عوامل فساد دندان‌ها هستند. نمك كه از نظر شيميايي PH خنثي (بافري) دارد، مي‌تواند اثر اسيدي و قليايي غذاهاي شيرين و ترش را خنثي كرده و با غلبه بر هر نوع مزة ديگر از پوسيدگي دندان جلوگيري كند. توصيه مي‌شود بعد از خوردن هرچيزي حتماً مقدار كمي نمك (همان‌قدر كه بين انگشت سبابه و شصت قرار مي‌گيرد) ميل كنيد.

نمك مناطق اقليم‌هاي جغرافيايي مختلف، خواصّ متفاوتي دارد و مخلوط كردن آنها كار مفيدي است كه مردم از ديرباز اين كار را انجام مي‌دادند و در مسافرت‌ها، نمك شهر و ديار خودشان را به عنوان سوغات هديه مي‌كردند. آن سنگي كه از ديرباز همچنان در زبان عاميانه مردم به عنوان حدّاقل سوغات باقي مانده است، «سنگ نمك» است.

به عنوان نكتة دل‌نشين آخر يادمان باشد كه حضرت اميرالمؤمنين(ع) اكثر اوقات نان و نمك ميل مي‌فرمودند و نمك را در جايگاه يك خورش كامل قرار مي‌دادند.

امام باقر(ع) مي‌فرمايند: «اگر مردم مي‌دانستند كه در نمك چه خواصّي هست خود را جز با آن مداوا نمي‌كردند.»

رسول خدا(ص) فرمودند: «هركس قبل و بعد از هر چيز نمك بخورد خداوند سيصد و سي‌ نوع بلا را كه كمترينش جذام است از او بر مي‌دارد.»

حضرت علي(ع) نيز مي‌فرمايد: «هركس غذا را با نمك آغاز كند هفتاد درد و دردهاي بسيار ديگري كه كسي جز خداوند آنها را نمي‌داند از وي دور مي‌نمايد.» «اگر در سفره‌اي نمك طعام نباشد، ملائكه حاضر نمي‌شوند، صحّت بدن وجود ندارد و سفره بركت نخواهد داشت.»

امام صادق(ع) مي‌فرمايد: «هركس بر نخستين لقمه از غذاي خود، نمك بپاشد كك و مك صورت او از ميان مي‌رود.»

نمك سالم بايد حاوي يد باشد كه به دو شكل مي‌تواند وجود داشته باشد:

1. يُدر= يديد 2. يدات

اغلب كشورها به دلايلي كه از حوصلة اين مقاله خارج است از يدات استفاده مي‌كنند. واحد اندازه‌گيري يد (PPM) مي‌باشد كه بهترين دُز يا مقدار آن زماني است كه كمتر از 2 واحد (PPM) باشد حالا شايد نظرها كمي هم متفاوت باشد. برخي مي‌گويند 5-4 واحد. ما دو نوع نمك در بازار داريم يكي نمك‌هايي كه از راه شيميايي يد‌دار شده‌اند و ديگري نمك طعام درياچه كه به صورت طبيعي يد در تركيب آن وجود دارد.

يد طبيعي، محيط را آلوده نمي‌كند و اگر بدن نياز به آن نداشته باشد به راحتي از بدن دفع مي‌شود و كساني كه يد زيادي دارند  يا نياز به يد ندارند مي‌توانند به راحتي از آن استفاده كنند. ولي نمك‌هايي كه به صورت صنعتي يددار مي‌شوند به سختي در آب حل مي‌شوند كه اين مسئله نشان دهندة ناخالصيِ شديد و يكنواخت نبودن يد درون آنهاست و اين موضوع خيلي خطرناك است و دوم اينكه مقدار يد شيميايي موجود در آن به جاي حدّاكثر PPM2/4، 3/76 و 4/36 PPM است.

كلسيم (Ca) موجود در نمك‌هاي بازار حدود 36 و 144 PPM است و كلسيم (Ca) موجود در نمك طعام در برخي موارد به طور باور نكردني حدود 879 PPM و آهن (Fe) در نمك طعام 2/1 واحد است و در نمك‌هاي تصفيه شده صفر است.

منيزيم كه يك عنصر اساسي در بدن است و كمبود آن موجب آسم، بي‌اشتهايي، برخي سردردهاي ميگرني، كندي رشد، تغييرات در نوار قلب، مشكلات ماهيچه‌اي عصبي، تشنّج، افسردگي، ضعف عضلاني، رعشه و سرگيجه مي‌شود. جالب است بدانيد كه در نمك دريا 484 واحد PPM منيزيم وجود دارد.

منگنز موجود در نمك طعام 022/1 واحد PPM است

منبع :سایت موعود http://mouood.org/content/view/10624/3/ مهندس محمدرضا امينائي